ในประเทศไทย คิวอาร์โค้ดไม่ได้เป็นแค่วิธีแชร์ลิงก์อีกต่อไป แต่กลายเป็นวิธีจ่ายเงินที่คนไทยใช้กันทุกวัน ตั้งแต่แผงลอยข้างทางไปจนถึงห้างสรรพสินค้า ลวดลายสี่เหลี่ยมขาวดำที่ดูยุ่งเหยิงนี้แท้จริงแล้วมีโครงสร้างที่เข้มงวดมาก โดยแต่ละจุดเข้ารหัสข้อมูลตามกฎที่กำหนดไว้ล่วงหน้า
PromptPay กับการจ่ายเงินด้วยคิวอาร์โค้ด
ระบบ PromptPay ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยผลักดันร่วมกับธนาคารพาณิชย์ ทำให้การโอนเงินด้วยคิวอาร์โค้ดกลายเป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศ — ร้านค้าแสดงคิวอาร์โค้ดเพียงจุดเดียว แต่ลูกค้าสามารถสแกนจ่ายได้จากแอปธนาคารเกือบทุกแห่ง เพราะข้อมูลที่เข้ารหัสอยู่ในคิวอาร์โค้ดใช้รูปแบบเปิดที่ทุกแอปอ่านได้ตรงกัน ไม่ใช่รูปแบบเฉพาะของธนาคารใดธนาคารหนึ่ง
สี่เหลี่ยมสามมุม — ตัวช่วยระบุทิศทาง
สี่เหลี่ยมขนาดใหญ่ที่มุมสามในสี่มุมของคิวอาร์โค้ดคือลวดลายตรวจจับตำแหน่ง ซึ่งช่วยให้เครื่องสแกนรู้ทิศทางของโค้ดได้ทันที แม้ภาพจะถ่ายเอียงหรือคิวอาร์โค้ดจะถูกหมุนไปก็ตาม — นี่คือเหตุผลที่ป้ายคิวอาร์โค้ดหน้าร้านที่แปะเอียงนิดหน่อยก็ยังสแกนติดได้ตามปกติ
ระดับการแก้ไขข้อผิดพลาด
คิวอาร์โค้ดมีระดับการแก้ไขข้อผิดพลาดสี่ระดับคือ L, M, Q และ H ซึ่งกำหนดว่าโค้ดเสียหายได้มากแค่ไหนแล้วยังสแกนได้อยู่ ระดับสูงสุดคือ H สามารถกู้คืนข้อมูลที่เสียหายได้ถึงประมาณ 30% จึงเป็นเหตุผลที่ร้านค้าหลายแห่งใส่โลโก้ร้านตรงกลางคิวอาร์โค้ดได้โดยไม่ทำให้สแกนไม่ติด
ใช้ทำอะไรได้บ้าง
- สร้างคิวอาร์โค้ดจากลิงก์ เครือข่าย Wi-Fi หรือนามบัตรได้อย่างรวดเร็ว
- เลือกระดับการแก้ไขข้อผิดพลาดที่เหมาะสมเมื่อต้องพิมพ์โค้ดขนาดเล็กหรือใส่โลโก้
- เข้าใจว่าทำไมคิวอาร์โค้ดที่เปื้อนหรือยับเล็กน้อยก็ยังสแกนติดได้
โหมดตัวเลข ตัวอักษรผสมตัวเลข และไบต์
คิวอาร์โค้ดรองรับหลายโหมดการเข้ารหัส และโหมดที่เลือกจะกำหนดว่าโค้ดขนาดเท่ากันจะเก็บตัวอักษรได้กี่ตัว โหมดตัวเลขเข้ารหัสได้เฉพาะเลข 0-9 และประหยัดพื้นที่ที่สุด โหมดตัวอักษรผสมตัวเลขเพิ่มตัวอักษรละตินตัวพิมพ์ใหญ่และสัญลักษณ์บางตัว ส่วนโหมดไบต์ใช้เข้ารหัสข้อมูลใด ๆ ก็ได้ รวมถึงข้อความภาษาไทย แต่ใช้พื้นที่ต่อตัวอักษรมากที่สุด ด้วยเหตุนี้ข้อความภาษาไทยความยาวหนึ่งจึงทำให้คิวอาร์โค้ดมีลวดลายที่แน่นกว่าตัวเลขจำนวนเท่ากันมาก