Mors alfabesi, harfleri, rakamları ve noktalama işaretlerinin bir kısmını kısa ve uzun sinyal kombinasyonlarıyla — "nokta" ve "çizgi" — temsil eder. Kod yalnızca İngiliz alfabesi için tasarlandığından, Türkçeye özgü ç, ğ, ı, ö, ş, ü harfleri için ayrı, standart dışı ek kodlar gerekir.
Ç, ğ, ı, ö, ş, ü: uluslararası Mors'a yapılan Türkçe eklemeler
Uluslararası Mors kodunun temelini oluşturan İngiliz alfabesinde bu altı harf yoktur, bu yüzden Türk amatör telsiz camiasında kullanılan genişletilmiş tablolarda her biri için ayrı bir nokta-çizgi dizisi tanımlanmıştır — örneğin ğ genellikle "g" harfinin koduna yakın ama farklı bir varyasyonla kodlanır. Sonuç olarak, Türkçe bir metni harfi harfine (yumuşak g, noktasız ı dahil) Mors'a çevirmek, düz uluslararası tablo yerine bu genişletilmiş tabloyu gerektirir.
Kodlama ilkesi
Alfabedeki en sık kullanılan harfler en kısa dizilerle kodlanmıştır — "E" tek bir noktadır, "T" ise tek bir çizgidir. Daha nadir harflerin daha uzun kombinasyonları vardır. Bu yaklaşım — sık kullanılan semboller için kısa kod — iletimi ortalamada hızlandırır ve aynı ilke daha sonra veri sıkıştırma algoritmalarının temelini oluşturmuştur.
Tarihsel bağlam
Mors alfabesi, bir sinyalin ara durumlar olmadan yalnızca açık veya kapalı olabildiği 19. yüzyılda telgraf için oluşturulmuştur. Noktalar ve çizgiler bu ayrık iletişim kanalına mükemmel şekilde uymuştur; Osmanlı İmparatorluğu'nda 1850'lerden itibaren döşenen telgraf hatları, imparatorluğun geniş coğrafyasını birbirine bağlayan ilk hızlı iletişim ağını oluşturmuştur.
Bugün hâlâ nerede kullanılıyor
- Amatör telsizcilik — birçok amatör telsizci hâlâ Mors tabanlı bir telgraf modu olan CW kullanır; Türkiye Amatör Radyo Amatörleri Cemiyeti gibi kuruluşlar Türkçe harfler için genişletilmiş tabloları belgelemiştir.
- Yardım sinyalleri — en bilinen örnek SOS'tur (üç nokta, üç çizgi, üç nokta).
- Eğitim ve eğlence uygulamaları, bulmacalar.
Aktarım hızı: WPM ve Farnsworth aralıkları
Mors hızı, dakikadaki kelime sayısıyla (WPM) ölçülür; referans kelime olarak "PARIS" kullanılır. Eğitimde sıklıkla Farnsworth yöntemi uygulanır: sinyallerin kendisi hızlı gönderilir, harfler ve kelimeler arasındaki duraklamalar ise yapay olarak uzatılır.