Türkiye'de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) — büyük ölçüde AB'nin GDPR'ından esinlenerek 2016'da yürürlüğe giren düzenleme — veri sorumlularının kişisel verileri korumak için "uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli teknik tedbirleri" alması gerektiğini söyler. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun (KVKK Kurumu) yayımladığı rehberlerde şifreleme, bu teknik tedbirlerin başında sayılır ve pratikte bu neredeyse her zaman AES anlamına gelir.
KVKK ile GDPR arasındaki fark neden önemli
KVKK, GDPR'ı model alsa da tamamen aynı değildir — bazı yükümlülükler daha esnek, bazıları daha katıdır, ve Türkiye AB üyesi olmadığı için veri aktarımı kuralları ayrı bir başlıktır. Ama şifreleme konusunda pratikte ayrım küçüktür: her iki çerçeve de "hangi algoritmayı kullanmalısınız" demez, "verinin makul biçimde korunmuş olması gerekir" der, ve endüstri bunu neredeyse evrensel olarak AES-256 ile karşılar.
Çalışma modları: CBC'ye karşı GCM
AES verileri sabit boyutlu bloklar halinde şifreler, bu yüzden çalışma modu bu blokların birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu belirler. CBC (Cipher Block Chaining), her bloğu bir öncekiyle zincirleyerek gizliliği sağlar ama veri bütünlüğünü kontrol etmez. GCM (Galois/Counter Mode) kimlik doğrulama ekler, yani verileri şifrelerken aynı zamanda değiştirilmediklerini de garanti eder — bu yüzden daha modern ve güvenli bir seçim olarak kabul edilir.
Bir başlatma vektörü (IV) neden gereklidir
Aynı verileri ek bir değişkenlik olmadan aynı anahtarla şifrelerseniz, sonuç her zaman aynı olur — bu da tekrarlanan bloklar hakkında bilgi sızdırır. Başlatma vektörü, her şifreleme işlemine eklenen benzersiz, rastgele bir değerdir ve aynı girdi verileri ve aynı anahtar için bile farklı bir sonuç garanti eder.
Bu neden gereklidir
- Hassas verileri depolamadan veya ağ üzerinden iletmeden önce şifrelemek.
- KVKK denetiminde hangi algoritmanın verileri koruduğunu gerekçelendirmek.
- Başka bir sistemde şifrelenmiş verileri çözerken uyumluluk sorunlarını teşhis etmek.
AES-128'e karşı AES-256: daha uzun anahtar gerekli mi
Sezgisel olarak iki kat daha uzun bir anahtarın iki kat daha iyi koruma anlamına geldiği düşünülür, ancak pratikte AES-128 bugün hâlâ kriptografik olarak güvenilir kabul edilir. AES-256, gelecekteki teorik atılımlara (özellikle kuantum hesaplamaya) karşı daha büyük bir güvenlik payı sağlar, ancak biraz daha yüksek hesaplama maliyetine mal olur, bu yüzden ikisi arasındaki seçim performans ile güvenlik payı arasındaki bir uzlaşmadır.