Türkiye, IBAN'ı yalnızca yurt dışına para gönderirken değil, yurt içi banka işlemlerinde de standart olarak kullanan ülkelerden biridir — bankalar hesap numarasının yanında IBAN'ı da zorunlu tutar ve havale/EFT işlemlerinde genellikle tek kimlik alanı budur.
IBAN hangi parçalardan oluşur
İlk iki harf ISO 3166-1 standardına göre ülke kodudur (Türkiye için TR), ardından iki kontrol basamağı gelir; geri kalan kısım ise banka kodu ve hesap numarasını ülkeye özgü bir biçimde içeren BBAN'dır (Basic Bank Account Number).
Kontrol basamaklarının amacı nedir
Ülke kodundan hemen sonraki iki basamak, MOD-97 (ISO 7064) algoritmasıyla hesaplanan bir sağlama toplamıdır: ilk dört karakteri sona taşınmış bütün numara tek bir büyük sayı gibi ele alınır ve bu sayının 97'ye bölümünden kalan tam olarak 1 olmalıdır. Bu sayede bankaya sormaya gerek kalmadan bir yazım hatası anında yakalanabilir.
Türkiye'de IBAN'ın günlük kullanımı
IBAN standardı (ISO 13616) Avrupa'nın neredeyse tamamında ve bazı Orta Doğu ülkelerinde geçerlidir; Türkiye de bu standardı yurt içi bankacılıkta tam olarak benimsemiştir. TR ile başlayan 26 karakterlik IBAN, hem yurt içi EFT/havale işlemlerinde hem de yurt dışından gelen veya yurt dışına giden transferlerde kullanılan tek hesap numarasıdır — ayrı bir yerel format yoktur.
Ne işe yarar
- Bir ödeme talimatı göndermeden önce girilen IBAN'ın doğru yazıldığını kontrol etmek.
- Numaranın ilk iki harfinden hesabın hangi ülkeye ait olduğunu belirlemek.
- Uzun bir hesap numarasındaki yazım hatasını bankaya başvurmadan hızlıca bulmak.
BIC/SWIFT kodu ve IBAN ile ilişkisi
BIC (Bank Identifier Code), yani SWIFT kodu, uluslararası transferlerde bazen IBAN ile birlikte istenen ayrı bir banka tanımlayıcısıdır; ancak iki standart birbirinden bağımsızdır. IBAN yapısı (BBAN) zaten banka kodunu içerdiğinden SEPA içi transferlerde BIC teknik olarak gereksiz sayılabilir, yine de birçok ödeme sistemi işlem güzergâhını ek olarak doğrulamak için bunu ayrıca talep eder.