Numer tygodnia w roku wydaje się prostym pojęciem, dopóki nie okaże się, że różne systemy liczą go inaczej — i ten sam dzień kalendarzowy może mieć inny numer tygodnia w zależności od używanego standardu.
System ISO 8601
Według standardu ISO 8601 tydzień zaczyna się od poniedziałku, a pierwszy tydzień roku to ten, który zawiera pierwszy czwartek stycznia (odpowiednio: pierwszy tydzień zawiera 4 stycznia). Oznacza to, że 1 stycznia czasem trafia do ostatniego tygodnia (52. lub 53.) poprzedniego roku. W Polsce „tydzień kalendarzowy" jest powszechnie używany w komunikacji biznesowej — terminy dostaw czy spotkań podaje się jako „tydzień 34", i ta numeracja odpowiada właśnie standardowi ISO.
Dlaczego akurat „pierwszy czwartek"
Zasada gwarantuje, że większość dni pierwszego tygodnia (przynajmniej 4 z 7) przypada na nowy rok — to celowy kompromis, który unika sytuacji, gdy „pierwszy tydzień" składa się tylko z jednego lub dwóch dni nowego roku.
Alternatywne systemy numeracji
W USA tygodnie tradycyjnie liczy się od niedzieli, a pierwszy tydzień roku to ten, który zawiera 1 stycznia, niezależnie od tego, ile dni nowego roku faktycznie zawiera. Prowadzi to do rozbieżności z numeracją ISO na granicy roku — istotne przy integracji z systemami amerykańskich kontrahentów.
Do czego to się przydaje
- Uzgodnienie numeracji tygodni w raportach między systemami korzystającymi z różnych standardów.
- Poprawne oznaczanie tygodni roboczych w planerach i kalendarzach.
- Unikanie błędów przy parsowaniu numerów tygodni pochodzących z zewnętrznych API lub plików.
Dlaczego niektóre lata mają 53. tydzień
Większość lat ma 52 tygodnie ISO, ale rok zaczynający się w czwartek (lub rok przestępny zaczynający się w środę) ma 53 — to konsekwencja tego, że 52 × 7 = 364 dni, czyli o 1-2 dni mniej niż rok kalendarzowy, a te „nadmiarowe" dni okresowo tworzą dodatkowy tydzień. Kod, który sztywno zakłada maksymalnie 52 tygodnie, w końcu napotka ten przypadek brzegowy.