W Polsce IBAN nie jest jedynym formatem, z którym można się spotkać na co dzień — krajowy numer rachunku (NRB) ma taką samą strukturę cyfr, a IBAN to po prostu ten sam numer poprzedzony dwuliterowym kodem kraju PL i dwiema cyframi kontrolnymi, wymagany przy przelewach zagranicznych i w systemie SEPA.
Z jakich części składa się IBAN
Pierwsze dwie litery to kod kraju według ISO 3166-1 (np. DE dla Niemiec), następnie dwie cyfry kontrolne, a reszta to BBAN (Basic Bank Account Number), zawierający kod banku i numer rachunku w formacie właściwym dla danego kraju.
Po co są cyfry kontrolne
Dwie cyfry zaraz po kodzie kraju to suma kontrolna obliczona algorytmem MOD-97 (ISO 7064): cały numer, z przeniesionymi na koniec pierwszymi czterema znakami, traktowany jest jako jedna duża liczba, którą dzieli się przez 97 — reszta z dzielenia musi wynosić dokładnie 1, aby IBAN był poprawny. Dzięki temu literówkę można wykryć od razu, bez kontaktu z bankiem.
Polski NRB a IBAN
Standard IBAN (ISO 13616) obejmuje niemal całą Europę, w tym Polskę, mimo że złoty nie jest walutą euro. Polski IBAN ma 28 znaków i powstaje przez dopisanie PL oraz dwóch cyfr kontrolnych przed 26-cyfrowym numerem rachunku znanym z przelewów krajowych (NRB). W praktyce oznacza to, że jeden i ten sam rachunek ma dwie zapisy — krajowy NRB do przelewów w Polsce i pełny IBAN, którego oczekują zagraniczni nadawcy oraz systemy SEPA.
Do czego się przydaje
- Sprawdzenie poprawności wpisanego IBAN przed wysłaniem zlecenia płatności za granicę.
- Ustalenie kraju rachunku na podstawie pierwszych dwóch liter numeru.
- Szybkie znalezienie literówki w długim numerze rachunku bez kontaktu z bankiem.
Kod BIC/SWIFT a IBAN
BIC (Bank Identifier Code), znany też jako kod SWIFT, to odrębny identyfikator banku, czasem wymagany razem z IBAN przy przelewach międzynarodowych, choć oba standardy nie zależą od siebie nawzajem. IBAN zawiera już kod banku w swojej strukturze (BBAN), więc technicznie BIC jest zbędny przy przelewach w ramach SEPA, ale wiele systemów płatności i tak wymaga go osobno jako dodatkowego potwierdzenia trasy przelewu.