Việt Nam không dùng IBAN cho giao dịch trong nước — mỗi ngân hàng tự quy định số tài khoản riêng và việc chuyển tiền nội địa dựa vào tên ngân hàng cùng số tài khoản đó (hoặc mã VietQR), chứ không theo một chuẩn định dạng chung nào cả.
IBAN gồm những phần nào
Hai ký tự đầu là mã quốc gia theo ISO 3166-1 (ví dụ DE cho Đức), tiếp theo là hai chữ số kiểm tra, phần còn lại là BBAN (Basic Bank Account Number) chứa mã ngân hàng và số tài khoản theo định dạng riêng của từng nước.
Chữ số kiểm tra dùng để làm gì
Hai chữ số ngay sau mã quốc gia là một tổng kiểm tra được tính theo thuật toán MOD-97 (ISO 7064): toàn bộ dãy số, sau khi chuyển bốn ký tự đầu ra cuối, được coi như một số nguyên lớn, và số dư khi chia số đó cho 97 phải đúng bằng 1 thì IBAN mới hợp lệ. Nhờ vậy có thể phát hiện ngay lỗi gõ sai mà không cần hỏi ngân hàng.
Vì sao người Việt vẫn cần đến IBAN
Chuẩn IBAN (ISO 13616) được dùng ở gần như toàn bộ châu Âu và một số nước Trung Đông, nhưng Việt Nam chưa bao giờ áp dụng chuẩn này cho tài khoản trong nước. Tuy vậy, công cụ này vẫn hữu ích khi bạn nhận lương, thanh toán học phí hay chuyển tiền quốc tế đến/từ một ngân hàng ở châu Âu — phía đối tác sẽ luôn yêu cầu số tài khoản ở định dạng IBAN, khác hẳn với số tài khoản nội địa hay hệ thống VietQR quen thuộc trong nước.
Công cụ này dùng để làm gì
- Kiểm tra IBAN đã nhập có đúng định dạng trước khi gửi lệnh chuyển tiền ra nước ngoài.
- Xác định quốc gia của tài khoản dựa vào hai ký tự đầu của số IBAN.
- Nhanh chóng phát hiện lỗi gõ sai trong một dãy số tài khoản dài mà không cần liên hệ ngân hàng.
Mã BIC/SWIFT và mối liên hệ với IBAN
BIC (Bank Identifier Code), còn gọi là mã SWIFT, là một mã định danh ngân hàng riêng, đôi khi được yêu cầu kèm theo IBAN khi chuyển tiền quốc tế, dù hai chuẩn này không phụ thuộc lẫn nhau. Vì IBAN đã chứa sẵn mã ngân hàng trong cấu trúc của nó (BBAN), về mặt kỹ thuật BIC là thừa đối với các giao dịch trong khối SEPA, nhưng nhiều hệ thống thanh toán vẫn yêu cầu cung cấp riêng để xác minh thêm đường đi của khoản tiền.